Manifestomuz

Kuşların kanatları olduğu hâlde bedenlerinden biraz büyük kafeslere kapatıldığı bu dünyada, özgürlük fikri bizden bir şey istiyor. Fark etmemizi. Önemsememizi. Bir açıklık bırakmamızı.

Biz o açıklığı dijital dünyada açmaya karar verdik. İçine gönül rahatlığıyla girilebilecek bir yer. Meraka, güzelliğe, kahkahaya, inanca ve bir şeyi gerçekten anlamanın sessiz mutluluğuna alan açan bir yer. Adını 97 koyduk.

Bir film. Bir dizi. Video akışı. Bir paylaşım. Bir reklam. Her biri neye dikkat etmemiz gerektiğine dair bir resim getiriyor. Cinselleştirilmiş bedenler, aşağılama, zulüm ve şiddet tekrar eden ticari araçlara dönüşebiliyor. Kadın da erkek de bütün bir insan olarak görülmeyi hak ediyor.

Araştırmalar, cinselleştirici medya kullanımı ile kişinin kendisini bir nesne gibi değerlendirmesi arasında ilişki buluyor. Medya şiddeti ve saldırganlık konusundaki bulgular ise karışık. Bu yüzden bilim hakkında doğru konuşmayı ve yayın sınırlarımızı özenle belirlemeyi önemsiyoruz. [S08–S11]

Okumak, bir düşüncenin anlamını kavramak ve bir davranışın sonucunu tartmak, dikkati sürdürebilmeyi gerektirir. Bu beceriler emek ister. Güncel OECD değerlendirmeleri birçok ülkede okuma becerilerinde kaygı verici düşüşler gösteriyor. Araştırmalar, yoğun kısa video kullanımıyla daha zayıf dikkat ve dürtü kontrolü arasında da ilişki buluyor. [S16–S18]

Bunlar herkesin muhakemesini kaybettiğini veya bütün gerilemeye tek bir içerik biçiminin neden olduğunu kanıtlamıyor. Derinlik için tasarlamak adına ciddi bir gerekçe sunuyor. 97’de yayımlanan her video en az üç dakika sürer. Bu bizim yayın tercihimizdir; üç dakika bilimsel olarak kanıtlanmış bir tedavi eşiği değildir. [S18–S19]

Cesareti izlenmeye değer kılmak istiyoruz. Tutulmuş bir söz. Zarafetle söylenmiş zor bir gerçek. Sorusunun başından ayrılmayan bir bilim insanı. Gerektiği anda gelen bir dost. Dinlemeyi öğrenen bir aile.

Hikâyelerimiz mücadeleye, hüzne ve zor ahlaki seçimlere yer açabilir. Yayın ölçümüz; çıplaklığı, cinsel eylemleri ve cinsel nesneleştirmeyi; silah görüntülerini, kanı ve vahşeti; zulmün, istismarın, aldatmanın ve nefretin yüceltilmesini dışarıda tutar. Hikâyenin gücünü insanın derinliğinde ve imkânlarında arayacağız.

Yapay zekâ bir çocuğun sorusunu keşfetmesine, bir ebeveynin bilgiyi anlamlandırmasına, bir üreticinin fikrini hayata geçirmesine yardım edebilir. Cevapları da sorgulanmayı hak eder. Araştırmalar, dil modellerinde zararlı metin üretimini ve kişiler arası zararlı durumlarda bile kullanıcıyı aşırı onaylama davranışını belgelemiştir. [S12–S13]

Dinleyecek kadar nazik, itiraz edecek kadar dürüst ve bilmediğini söyleyecek kadar mütevazı bir yapay zekâ istiyoruz. Bu nitelikler için geliştirecek, test edecek ve sistemin arkasında insan sorumluluğunu koruyacağız. İkna edici bir cevap üretebilmek, o cevabın sonuçlarını önemseme yükümlülüğü getirir.

Türkiye’de 2024 yılında 6–15 yaşındaki çocukların %91,3’ü internet kullanıyordu. Ofcom’un 2026 araştırması, Birleşik Krallık’ta 11–17 yaş grubunun yaklaşık dörtte üçünün internette zararlı içerikle karşılaştığını söylediğini bildiriyor. Farklı ülkeler ve yaşlar, ortak bir sorumluluğu hatırlatıyor: Çocukların dijital çevresini önemsemek. [S01, S03]

Mahremiyet, dinî hassasiyet ve ahlaki sınırlar arayan ailelere 97’nin huzur ve seçim imkânı sunmasını istiyoruz. Yaşa uygun deneyimler, anlaşılır ebeveyn kontrolleri ve yardım isteme yolları geliştireceğiz. Bunlar gerçekleştirilip doğrulanacak taahhütlerdir; güven, mutlak güvenlik iddiasıyla kazanılmaz.

Aynı ölçü alışverişte, reklamlarda ve önerilerde de geçerli olmalı. Bir ürün, işçiliği ve niteliğiyle sunulabilir. Kadınların ve erkeklerin bedeni satışın oltasına dönüşmemeli.

Reklamı açıkça belirtmeyi, mahremiyete saygıyı, anlaşılır seçimleri ve durabilmek için alan bırakmayı taahhüt ediyoruz. İnsanlar buradan hayatlarına taşıyabilecekleri bir şeyle ayrılsın istiyoruz: Bir fikir, bir beceri, bir gülümseme, bir sohbet.

Mobil uygulamalar, yapay zekâ ve oyunlar şimdiden çok büyük ölçekte. Sensor Tower, 2025’te uygulama mağazalarındaki harcamayı 167 milyar dolar olarak tahmin ediyor. Newzoo, aynı yıl mobil oyun pazarını 113,3 milyar dolar olarak hesaplıyor ve büyümenin sürmesini öngörüyor. Kapsamları kesişen bu rakamlar toplanamaz. [S14–S15]

Bizim için bu ölçek sorumluluk demek. Nitelikli üretimin, sağduyunun ve insan onurunun aynı deneyimde buluştuğu bir gelecek için çalışıyoruz. Kurallarımızı yayımlayacak, sistemlerimizi test edecek ve gerçekten ölçtüğümüz sonuçları açıklayacağız.

97, 96 genç ve yanlarında duran yatırımcılarla başlıyor. İçinde üreten, soru soran ve birbirini önemseyen insanlarla büyüyor.

Evine neyin girdiğini seçen ebeveyn için. Daha geniş bir ufuk arayan genç için. Güzelliği insan onuruyla, ilerlemeyi vicdanla birlikte isteyen herkes için. Kalabalık bir dünyada biraz yer açıyoruz.